Vim

Vim คือ text editor ที่ทำงานบน terminal มีจุดเด่นเรื่องความเร็วในการแก้ไขไฟล์ด้วย keyboard ล้วน ๆ ไม่ต้องใช้ mouse เพราะทุกอย่างมี shortcut ของตัวเอง แถมติดมากับเครื่อง server ส่วนใหญ่ให้ใช้งานได้ทันที

จุดเด่นของ Vim

Modal editing — แยกโหมดพิมพ์กับโหมดสั่งงาน ทำให้ปุ่มบน keyboard กลายเป็น shortcut ได้ทั้งหมด
อยู่ทุกที่ — ติดตั้งมากับ Linux/macOS server ส่วนใหญ่ แก้ config ระยะไกลผ่าน SSH ได้เลย
คำสั่งประกอบกันได้ (composable) — เช่น d (delete) + w (word) = dw ลบทั้งคำ

Modes

หัวใจของ Vim คือการมีหลาย mode ต้องเข้าใจก่อนถึงจะใช้ได้

Mode	ชื่อเรียก	ไว้ทำอะไร	วิธีเข้า
Normal	command mode	สั่งงาน เคลื่อน cursor ตัดคำ (default ตอนเปิดมา)	กด `Esc`
Insert	insert mode	พิมพ์ข้อความเหมือน editor ปกติ	`i` `a` `o`
Visual	visual mode	ลากเลือกข้อความ	`v` `V` `Ctrl+v`
Command-line	command mode	พิมพ์คำสั่งหลัง `:` เช่น save, search	`:` `/`

ติดค้างและไม่รู้ว่าทำอะไรอยู่? กด Esc กลับ Normal mode ก่อนเสมอ แล้วค่อยคิดว่าจะทำอะไรต่อ

การเปิด/ปิด Vim

# เปิดไฟล์ด้วย vim
vim <filename>

# เปิดไฟล์และกระโดดไปบรรทัดที่ต้องการเลย
vim <filename> +<line_number>

# เปิดหลายไฟล์พร้อมกัน (สลับด้วย :n)
vim <file1> <file2>

Save และ Quit (ใช้ใน Normal mode)

" บันทึกไฟล์
:w

" ออกจาก vim
:q

" บันทึกแล้วออก
:wq

" ออกแบบทิ้งการแก้ไขทั้งหมด (ระวัง! ข้อมูลที่แก้ไว้หายทันที)
:q!

" บันทึกแบบ force เขียนทับแม้จะเปิดแบบ read-only (ต้องมีสิทธิ์)
:w!

มือใหม่ติดอยู่ใน vim หลุดไม่ได้ ให้พิมพ์ :q! แล้วกด Enter เพื่อออกก่อนแล้วหาวิธีใช้ทีหลัง

Movement พื้นฐาน (Normal mode)

ปุ่ม	ความหมาย
`h` `j` `k` `l`	ซ้าย ลง ขึ้น ขวา
`w` / `b`	ไปหน้า / ถอยหลัง ทีละคำ
`0` / `$`	ไปต้นบรรทัด / ท้ายบรรทัด
`^`	ไปที่ตัวอักษรแรกที่ไม่ใช่ช่องว่างของบรรทัด
`gg` / `G`	ไปบรรทัดแรก / บรรทัดสุดท้ายของไฟล์
`<number>G`	กระโดดไปบรรทัดที่ต้องการ เช่น `42G` คือบรรทัด 42
`{` / `}`	กระโดดขึ้น / ลง ทีละ paragraph
`Ctrl+d` / `Ctrl+u`	scroll ลงครึ่งจอ / ขึ้นครึ่งจอ
`Ctrl+o` / `Ctrl+i`	ย้อนกลับ / ไปต่อ ตามตำแหน่งที่เคย cursor ผ่าน

แทนที่จะกด j กด 20 รอบ ให้ใส่ตัวเลขนำหน้าได้เลย เช่น 5j คือลง 5 บรรทัด

Insert Mode (การพิมพ์ข้อความ)

" แทรกข้อความก่อน / หลัง cursor
i / a

" แทรกที่ต้นบรรทัด / ท้ายบรรทัด
I / A

" เปิดบรรทัดใหม่ด้านล่าง / ด้านบน แล้วเข้า insert mode
o / O

" ลบตัวอักษรหน้า cursor แล้วเข้า insert mode
cw หรือ cc ทั้งบรรทัด

จำง่าย ๆ: i = insert, a = append, o = open new line

การแก้ไขข้อความ (Normal mode)

ปุ่ม	ความหมาย
`x`	ลบตัวอักษรที่ cursor อยู่
`dd`	ลบทั้งบรรทัด (cut)
`dw`	ลบทั้งคำ
`d$` / `D`	ลบจาก cursor ถึงท้ายบรรทัด
`yy`	copy ทั้งบรรทัด (yank)
`yw`	copy ทั้งคำ
`p` / `P`	paste หลัง / ก่อน cursor
`u`	undo
`Ctrl+r`	redo
`.`	ทำซ้ำคำสั่งล่าสุด 1 ครั้ง

ปุ่ม . คือพระเอกของ vim แก้อะไรซ้ำ ๆ ได้โดยไม่ต้องพิมพ์ซ้ำ เช่น ลบคำด้วย dw แล้วกด . ต่อได้เรื่อย ๆ

Visual Mode (การเลือกข้อความ)

" เลือกทีละตัวอักษร
v

" เลือกทั้งบรรทัด
V

" เลือกแบบ block (เลือกแนวตั้งได้)
Ctrl+v

" หลังเลือกแล้ว สั่งงานต่อได้เลย
d   " ลบที่เลือก
y   " copy ที่เลือก
>   " เยื้องขวา
<   " เยื้องซ้าย

Ctrl+v แล้วกด I พิมพ์ข้อความแล้วกด Esc จะเป็นการแทรกข้อความพร้อมกันหลายบรรทัด (multi-cursor ของ vim)

Search และ Replace

" ค้นหาคำ พิมพ์ต่อจาก / แล้วกด Enter
/<keyword>

" ค้นหาย้อนหลัง
?<keyword>

" ไปผลลัพธ์ถัดไป / ก่อนหน้า
n / N

" ค้นหาคำที่ cursor กำลังชี้อยู่ทันที
* หรือ #

" replace คำแรกที่เจอในบรรทัดปัจจุบัน
:s/<old>/<new>

" replace ทุกคำในบรรทัดปัจจุบัน
:s/<old>/<new>/g

" replace ทั้งไฟล์ และถามก่อนทุกครั้ง (แนะนำ)
:%s/<old>/<new>/gc

ใช้ :%s/<old>/<new>/gc เสมอเวลา replace ทั้งไฟล์ เพราะมี c คือ confirm ทุกจุด ปลอดภัยกว่า replace หมดแบบเงียบ ๆ

จัดการหลายไฟล์ (Split และ Tab)

" เปิดไฟล์ใหม่แบบแบ่งจอแนวนอน / แนวตั้ง
:split <filename> หรือ :vsplit <filename>

" สลับหน้าจอ
Ctrl+w w

" ปิดหน้าต่างปัจจุบัน
:close

" เปิดเป็น tab ใหม่
:tabnew <filename>

" สลับ tab ถัดไป / ก่อนหน้า
:tabn / :tabp

.vimrc พื้นฐาน

การตั้งค่าที่นิยมใส่ตอนเริ่มต้น ไฟล์อยู่ที่ ~/.vimrc

" แสดงเลขบรรทัด
set number

" syntax highlight
syntax on

" กด Tab แทนด้วย space 4 ตัว
set tabstop=4
set shiftwidth=4
set expandtab

" ค้นหาแบบไม่สน case ตัวพิมพ์
set ignorecase
set smartcase

" highlight ผลการค้นหา
set hlsearch

" เปิด auto indent ตาม syntax ของภาษา
filetype plugin indent on

หลังแก้ .vimrc แล้วรัน :source ~/.vimrc เพื่อ reload ได้เลย ไม่ต้องปิดเปิด vim ใหม่

Vim